Δεν πρόκειται να πω πολλά για τον ίδιο τον αγώνα. Αρκεί να τον ζήσετε και μόνοι σας, τα λόγια είναι περιττά! Ο Aykut δεν έχει ακόμη δημοσιεύσει το δικό του race report αλλά είμαι σίγουρη ότι όταν το κάνει θα είναι εκπληκτικό. Αντί για αυτό λοιπόν, θα επικεντρωθώ στην δική μου εμπειρία σαν πλήρωμα υποστήριξης για έναν δρομέα που έτρεξε στο Σπάρταθλον, με την ελπίδα ότι το κείμενο αυτό θα βοηθήσει στο μέλλον αθλητές αλλά και τα πληρώματα υποστήριξης.

Γνωρίζοντας λοιπόν τις επιδόσεις του σε προηγούμενους αγώνες αλλά και τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζει το άθλημα, ήμουν σίγουρη ότι θα επικεντρωνόταν 100% στον στόχο του και θα έκανε ότι ήταν δυνατόν για να τον πετύχει. Τελικά, αποδείχθηκε ότι ήταν ένας πραγματικά απίστευτος αγώνας τον οποίον και κατάφερε να ολοκληρώσει σε «μόλις» 33 ώρες και 47 λεπτά. Ήταν πραγματικό προνόμιο και αξέχαστη εμπειρία να είμαι στο πλήρωμα υποστήριξης με την φίλη Alessia de Matteis και τον αδερφό του, Aytug. Η Alessia ήταν ήδη μια πολύ καλή μου φίλη αλλά το επιπλέον κέρδος ήταν η γνωριμία και η φιλία με τον Aytug.

Οι πιο πολλοί δρομείς υπεραποστάσεων σε άλλους αγώνες τρέχουν χωρίς πλήρωμα υποστήριξης, όπως το ίδιο έκαναν αρκετοί και στο Σπάρταθλον, οι οποίοι άφησαν drop bags σε διάφορους σταθμούς ανεφοδιασμού όπου αυτό ήταν επιτρεπτό (δεν υπάρχει όριο για το πόσα drop bags μπορείς να αφήσεις, σε κάθε σταθμό μπορείς να αφήσεις και από ένα!). Αυτό σημαίνει όμως χάσιμο πολύτιμων λεπτών στους σταθμούς αλλά και το ότι ο δρομέας θα πρέπει να «προβλέψει» τι χρειάζεται να κάνει με το που φτάνει στον σταθμό ή κατά την διάρκεια του αγώνα, κάτι το οποίο είναι πραγματικά δύσκολο αν δεν έχεις πρότερη εμπειρία από κάτι παρόμοιο.

Όλοι όσοι αποτελούσαμε το πλήρωμα υποστήριξης ήμασταν πραγματικά αρχάριοι. Κανείς μας δεν είχε προηγούμενη εμπειρία σαν πλήρωμα υποστήριξης αλλά το σημαντικό ήταν ότι όλοι μας είχαμε εμπειρία από αγώνες μεγάλων αποστάσεων. Ο Aytug είναι ένας σχετικά νέος δρομέας αλλά έχει τρέξει 3 μαραθωνίους σε έναν χρόνο και γνωρίζει μέσω του αδελφού την ψυχολογία των αγώνων υπεραποστάσεων. Η Alessia είναι μία γρήγορη και έμπειρη δρομέας μαραθωνίου και υπεραποστάσεων και όσον αφορά εμένα, κατάφερα να ολοκληρώσω τον 80k Iznik Ultra στην Τουρκία τον περασμένο χρόνο. Νομίζω ότι θα είναι δυσκολότερο για κάποιον να αντεπεξέλθει στις απαιτήσεις ενός πληρώματος υποστήριξης αν δεν έχει ιδία εμπειρία από αντίστοιχους αγώνες.

Ο Aykut μας έστειλε ένα email πριν τον αγώνα λέγοντάς μας συγκεκριμένα ότι ήθελε να τον βοηθήσουμε να τερματίσει τον αγώνα, να τον σπρώξουμε προς το τέρμα και να μην τον πιστέψουμε σε καμία φάση του αν μας πει ότι θέλει να εγκαταλείψει «παρότι εκείνη την στιγμή θα φαίνεται πολύ πειστικό»! Μας προειδοποίησε επίσης ότι να μην το πάρουμε προσωπικά σε περίπτωση που κάποια στιγμή μας θυμώσει ή μας βάλει τις φωνές. (Τελικά ήταν πολύ ευγενικός μαζί μας και η σκέψη της εγκατάλειψης δεν του πέρασε σε καμία φάση του αγώνα από το μυαλό). Επίσης, πριν τον αγώνα, συζητήσαμε όλες τις λεπτομέρειες για τον αγώνα, τι πράγματα τα οποία θα χρειαζόταν, πότε και που. Νομίζω ότι το email και αυτή η συνάντηση μας βοήθησε όλους τρομερά. Ο δρομέας θα πρέπει να μπορεί να εμπιστευθεί απόλυτα το πλήρωμα υποστήριξής του. Αν δεν συμβεί αυτό, τότε ο δρομέας έχει έναν παραπάνω μπελά στο κεφάλι του. Από την άλλη, το πλήρωμα θα πρέπει να είναι πεπεισμένο ότι ο δρομέας του θα κάνει ότι μπορεί για να τερματίσει, αλλιώς θα είναι πολύ δύσκολο να παρθούν οι σωστές αποφάσεις όταν τα πράγματα δυσκολέψουν.

Όλοι οι δρομείς του Σπαρτάθλου είναι στρατιώτες με σιδερένια θέληση και πειθαρχία, παρόλο που αρκετοί από αυτούς … δεν το δείχνουν! Ειδικά μερικές Γιαπωνέζες που έδειχναν τόσο μικρές και εύθραυστες που ήταν πραγματικά εκπληκτικό να τις βλέπεις να κινούνται με τόση ταχύτητα και άνεση μέσα στον αγώνα. Όλοι οι δρομείς που συναντήσαμε ήταν πραγματικά εκπληκτικοί άνθρωποι. Το διάσημο απόφθεγμα «ο μαραθώνιος είναι μία ταπεινωτική εμπειρία» ισχύει επί έξι στο Σπάρταθλον…

Τα 246 χιλιόμετρα του Σπάρταθλον πρέπει να ολοκληρωθούν μέσα σε 36 ώρες, τα περισσότερα σε άσφαλτο, συχνά ανάμεσα στην κίνηση των αυτοκινήτων, κάτω από βροχή ή τον καυτό ελληνικό ήλιο του Σεπτέμβρη και την νύχτα σε απότομα βουνίσια μονοπάτια. Όλοι οι δρομείς που μπαίνουν στον αγώνα πρέπει να έχουν ένα πολύ δυνατό υπόβαθρο σε αγώνες υπεραποστάσεων και να έχουν στα πόδια τόσο τα χιλιόμετρα όσο και την ταχύτητα που απαιτείται (ενδεικτικό ότι το ευκολότερο κριτήριο συμμετοχής στο Σπάρταθλο είναι η ολοκλήρωση ενός αγώνα 100 χλμ σε 10,5 ώρες!). Παρόλα αυτά, μόνο ένα 40% ανά μέσο όρο κάθε χρόνο τερματίζουν ενώ μερικές χρονιές το ποσοστό αυτό πέφτει στο 20%! Φέτος το ποσοστό τερματισμών ήταν αρκετά υψηλό (55%!) λόγω εν μέρει και των ευνοϊκών σχετικά καιρικών συνθηκών.

Καθ’ όλη την διάρκεια του αγώνα έβλεπα πληρώματα υποστήριξης που απλά «ήταν εκεί» ήσυχα αλλά αποτελεσματικά, παρατηρώντας τις ανάγκες του δρομέα τους χωρίς να κάνουν μεγάλο σαματά. Ακόμη και η ηθική υποστήριξη πρέπει να είναι μετρημένη και αξιόπιστη. Θυμάμαι που κάποια στιγμή ο Aykut με κοίταξε στραβά όταν του είπα ότι ο χάρτης απλά έδειχνε μία ελάχιστη αιχμή (δλδ ανηφόρα). «Εύκολο να το λες όταν είσαι σε ένα αυτοκίνητο τόση ώρα και δεν έχεις τρέξει 195χλμ» μου είπε δικαιολογημένα. Από την άλλη, μία ειλικρινής κουβέντα από καρδιάς την σωστή στιγμή μπορεί πραγματικά να αλλάξει την ροή του αγώνα του δρομέα σου και να σώσει τον αγώνα του. Όπως είπε και ο πολύ καλός φίλος Παύλος (σ.μ. Διακουμάκος), γρήγορα μαθαίνεις να «διαβάζεις» τις ανάγκες του δρομέα καθώς αυτός φτάνει στον σταθμό. Παρόλο μου ήμασταν αρχάριοι λοιπόν, θέλω να πιστεύω ότι κάναμε καλή δουλειά.

Στον σταθμό βάσης του βουνού, ακριβώς κάτω από την φημισμένη ανάβαση του Παρθένιου Όρους στο 159ο χλμ, ο Aykut δεν βρισκόταν στα καλύτερά του. Είπε πως πόναγε παντού, οι τετρακέφαλοί του τον ταλαιπωρούσαν, είχε φουσκάλες, μόλις είχε αδειάσει τα περιεχόμενα του στομαχιού του και το ηθικό του ήταν πεσμένο. Τα στομαχικά προβλήματα με εμετούς και διάρροιες είναι συνηθισμένο φαινόμενο σε αγώνες υπεραποστάσεων αλλά ο Aykut φαινόταν πραγματικά να υποφέρει. Αφού του δώσαμε ζεστά ρούχα, μία κούπα ζεστή σούπα και περιποιηθήκαμε λίγο τις φουσκάλες του, τον στείλαμε στο σκοτάδι με το δυσκολότερο μέρος του αγώνα μπροστά του. Το κάναμε γιατί ήμασταν απολύτως σίγουροι ότι αυτό ήταν που ήθελε από μας να κάνουμε για να τον βοηθήσουμε να τερματίσει τον αγώνα.

Όταν βρισκόμαστε κάτω από πραγματική απειλή, όλες οι θαυμαστές χημικές αντιδράσεις του οργανισμού μας αντιδρούν γεμίζοντάς μας με φυσικό παυσίπονο, δίνουν έξτρα δύναμη στους μύες μας και οξύνουν τις αισθήσεις μας. Οι δρομείς του Σπαρτάθλου παλεύουν πραγματικά με τους δαίμονές τους καθώς οι χημικές αντιδράσεις στον αγώνα αυτόν λειτουργούν πολλές φορές αντίθετα. Έτσι λοιπόν θα πρέπει να είναι όλοι προετοιμασμένοι όχι μόνο για μία τεράστια φυσική καταπόνηση αλλά και για μια τρομερές διανοητικές και συναισθηματικές προκλήσεις.

Ο Aykut ανέβηκε την ανηφόρα σε κακό χάλι και κατέβηκε στην καλύτερη κατάσταση που είχε βρεθεί ποτέ μέσα στον αγώνα. Αυτό το φαινόμενο «Ανάστασης του Λαζάρου» το είδαμε και σε άλλους δρομείς όπου από σταθμό σε σταθμό πραγματικά μεταμορφώνονταν, «φρέσκοι σαν λουλούδια» είπε η Alessia κάποια στιγμή χαριτολογώντας. Στην πραγματικότητα, όπως μας είπε έπειτα, ανέβηκε και κατέβηκε το βουνό αρκετά γρήγορα περνώντας τουλάχιστον μία ντουζίνα δρομείς!

Το ανθρώπινο μυαλό είναι ένα θαυμαστό "μέρος". Το ίδιο και το σώμα. Η Νεστάνη, ο κεντρικός σταθμός μετά το βουνό (σ.σ. CP52, 171,5K) θα κατέχει πάντα εξέχουσα θέση στις αναμνήσεις μου από το φετινό Σπάρταθλο, θυμίζοντάς μου όλη αυτή την απίστευτη δύναμη που πρέπει να ανακαλύψει ο άνθρωπος βαθιά μέσα του όταν πραγματικά το έχει ανάγκη. Για αυτό λοιπόν, ποτέ να μην βγάζετε συμπεράσματα όταν δείτε έναν δρομέα, κάποια στιγμή να αντιμετωπίζει πρόβλημα. Μπορεί στο επόμενο χρονικό διάστημα να επανέλθει σε σημείο που κανείς να μην το περιμένει. Επίσης το πλήρωμα δεν πρέπει ποτέ να επαναπαύεται όταν τα πράγματα πηγαίνουν καλά. Συνεχής επαγρύπνηση και υποστήριξη είναι αυτό που χρειάζεται μέχρι το τέλος. Άκουσα πολλές ιστορίες για δρομείς που έπρεπε να εγκαταλείψουν στα τελευταία χιλιόμετρα λόγω κάποιου ξαφνικού προβλήματος ή τραυματισμού.

Το Σπάρταθλον ξεκινάει στην σκιά της Ακρόπολης των Αθηνών και τελειώνει στα πόδια του αγάλματος του βασιλιά Λεωνίδα στην Σπάρτη. Ήταν πολύ, μα πολύ συγκινητικό να παρακολουθώ όλες αυτές τις τελευταίες στιγμές. Όλοι οι πόνοι ως δια μαγείας εξαφανίζονταν σε εκείνα τα τελευταία μέτρα προς το άγαλμα, νιώθοντας απίστευτη ανακούφιση όταν το άγγιζαν αφού είχαν καταφέρει να τρέξουν 246 χιλιόμετρα σε λιγότερο από 36 ώρες. Παρακολούθησα τουλάχιστον 30-40 τερματισμούς, ανάμεσά τους και αρκετές γυναίκες. Κανείς τους δεν έκλαψε. Το κάναμε όμως όλοι εμείς.

Η διοργάνωση και οι εθελοντές ήταν πραγματικά υπέροχοι και ήταν θαυμάσιο να βλέπεις την υποστήριξη και την ενθάρρυνση από όλους τους έλληνες φίλους. Το χειροκρότημα του πρώτου τερματισμού Τούρκου αθλητή στο άγαλμα του Λεωνίδα ήταν πραγματικά ζεστό και συγκινητικό. Θέλω να πω ένα μεγάλο ευχαριστώ στον Παύλο Διακουμάκο για τις συμβουλές του και την πολύτιμη βοήθειά του καθώς επίσης και στον Δημήτρη Τρουπή του Advendure για την υποστήριξή του και την φιλία που μας επέδειξε σε όλους τους σταθμούς και καθ’ όλη την διάρκεια του αγώνα

Συνοπτικά μερικές συμβουλές για πρωτάρες ομάδες υποστήριξης στο Σπάρταθλον:

Δρομείς:

• Αν έχεις την επιλογή, φέρε μαζί σου δρομείς με εμπειρία σε αγώνες υπεραποστάσεων για πλήρωμα υποστήριξης έτσι ώστε να έχουν τουλάχιστον μία ιδέα για το τι τους περιμένει. Η υποστήριξη ενός αθλητή είναι μία σοβαρή εθελοντική δουλειά, οπότε μην «φέρεις απλά» κάποιον.
• Συμφωνείστε από πριν τι περιμένεις από αυτούς, ανοιχτά και καθαρά. Δεν υπάρχει χώρος για παρεξηγήσεις. Ακόμη καλύτερα αν αυτά είναι και γραπτά.
• Ενημέρωσε κατευθείαν την ομάδα υποστήριξης τι δουλεύει για σένα και τι όχι κατά την διάρκεια του αγώνα, από νωρίς! Προφανώς εκτιμάς αυτό που κάνουν αλλά μη σε απασχολεί αν είναι κουρασμένοι ή δεν αισθάνονται άνετα. Είναι εκεί να σε βοηθήσουν να φτάσεις στην Σπάρτη.

Πληρώματα υποστήριξης

• Καταστρώστε ένα πλάνο υποστήριξης πριν τον αγώνα. Προσπαθήστε να έρθετε σε επαφή με κάποιον που έχει συμμετάσχει στον αγώνα, ή σαν αθλητής ή σαν υποστήριξη.
• Κοιμηθείτε καλά πριν τον αγώνα, διακυβεύεται η ασφάλειά σας! Οι 36 ώρες αϋπνίας δεν είναι παιχνίδι, όπως παιχνίδι δεν είναι και οι τόσες ώρες οδήγηση στους ελληνικούς επαρχιακούς δρόμους την νύχτα.
• Η καλή οργάνωση είναι το παν. Ένα πλήρωμα υποστήριξης λειτουργεί σαν κινητός σταθμός υποστήριξης. Πρέπει να έχετε μαζί σας όλα τα υλικά που μπορεί να χρειαστούν ανά πάσα στιγμή (φαγητό, ενεργειακά ποτά, σνακς, ρούχα, παπούτσια, φακούς, μπαταρίες, ιατρικές προμήθειες, πετσέτα, κουβέρτα κλπ) έτοιμα και καλά οργανωμένα. Μετά από ώρες στον δρόμο το πορτ-μπαγκάζ του αυτοκινήτου μπορεί να γίνει πραγματικό μπάχαλο. Tip: τα ρηχά κουτιά είναι καλύτερα από σακούλες!
• Σιγουρέψου πως φτάνεις από τον έναν σταθμό στον άλλον. Υπάρχουν ταμπέλες «Σπάρταθλον» που δείχνουν την διαδρομή αλλά δεν είναι πάντα ευκρινείς. Έχε μαζί σου χάρτη ή GPS. Μην χαθείς στον δρόμο γιατί θα αργήσεις στον σταθμό.
• Υπάρχουν 14 σταθμοί ανεφοδιασμού στο Σπάρταθλον στους οποίους οι δρομείς δέχονται εξωτερική υποστήριξη από τα πληρώματά τους. Συμφωνήστε από πριν με τον δρομέα για το πόσο χρόνο σκοπεύει να διαθέσει σε κάθε σταθμό την στιγμή που φτάνει και υπενθυμίστε του όταν έρθει η ώρα ότι πρέπει να συνεχίσει. Υπάρχουν πολλοί σταθμοί ανεφοδιασμού για τους αθλητές με νερό και κάποιες προμήθειες. Όλοι οι σταθμοί είχαν τα βασικά αλλά σε αρκετούς από αυτούς έλειπε η ποικιλία. Αν μπορείτε, κανονίστε για μία κούπα ζεστή σούπα, κάποιο ζεστό πιάτο φαγητό ειδικά κατά την διάρκεια της νύχτας και καφέ στην ατελείωτη ανηφόρα στο τελευταίο τρίτο της διαδρομής.
• Καταρτίστε λίστα για τα πράγματα που πρέπει να υπενθυμίσετε στον αθλητή σας (αλλαξιά ρούχων, μπαταρίες, ηλεκτρολύτες/gels κλπ) κρατώντας σημειώσεις σε κάθε σταθμό.
• Τα χρονικά όρια του Σπαρτάθλου είναι πολύ κρίσιμα. Θα πρέπει να του υπενθυμίζετε το πιθανό πλεονέκτημα που έχει από αυτά σε κάθε σταθμό όπως και την απόσταση αλλά και την χρόνο που διαθέτει για τον επόμενο.
• Μην υποτιμάτε ή υπερβάλλετε τις δυσκολίες από πριν. Μην «πνίγετε» τον δρομέα σας με υπερβολική προσοχή. Μην του μεταφέρετε τις ανησυχίες σας και το κυριότερο μην πανικοβάλλεστε. Μην ρωτάτε αν πονάει ή αν θέλει να εγκαταλείψει. Αν σας παραπονιέται ότι πονάει και θέλει να εγκαταλείψει, δώστε του χρόνο να το σκεφτεί ξανά και ξανά. Να είστε πανέτοιμοι να ανταποκριθείτε σε κάθε ανάγκη του. Προσφερθείτε αλλά μην επιμένετε. Σε κάθε σταθμό εντοπίστε από πριν το ιατρικό προσωπικό έτσι ώστε αν έρθει και χρειάζεται ιατρικής βοήθειας να μην χάσετε χρόνο. Δώστε του κίνητρο και μείνετε θετικοί. Και το κυριότερο … γρήγοροι!

Το σημαντικότερο … απολαύστε την εμπειρία. Η δεύτερη καλύτερη εμπειρία από το να τρέξεις το Σπάρταθλον είναι να βοηθήσεις κάποιον άλλον να το κάνει…

Suna Altan